ފްލެޓާއި ގޯތި ހޯދައިދޭނެ ކަމަށް ބުނެ ސަރުކާރުގެ ޑެޕިއުޓީ މިނިސްޓަރަކު ގިނަ ބައެއްގެ އަތުން މަކަރާއި ހީލަތުން ފައިސާ އަތުލި މައްސަލައަކީ އަހަރެމެންގެ އިޖުތިމާއީ ފޭރާމަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ސިހުމެކެވެ. ބޭންކުތަކާއި ލޮޓަރީތަކުގެ ނަމުގައި ހިންގާ ޑިޖިޓަލް ވައްކަންތަކުން ގޮސް، ދިވެހިންގެ އެންމެ ބޮޑު ނާޒުކީ މައްސަލަ ކަމަށްވާ ބޯހިޔާވަހިކަމާ ހަމައަށް މި ނުރައްކާ ފޯރިއިރު، މިއީ ހަމައެކަނި “ދަހިވެތިކަމެއް” އޮވެގެން ވާކަމެއް ކަމަށް ބުނެ ނިންމާލެވޭކަށް ނެތެވެ. މިއީ މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި އޮތް މަޖުބޫރުކަމާއި، ނިޒާމަށް އޮންނަ އިތުބާރުގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނަގައިގެން ހިންގާ ނަފްސާނީ ހަނގުރާމައެކެވެ.
އުންމީދުގެ ނާޒުކުކަމާއި ނުފޫޒުގެ ކަނު އިތުބާރު
މިފަދަ ބޮޑެތި އޮޅުވާލުންތަކުގެ ޝިކާރައަކަށް މީހުން ވަނީ، ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ އަސާސީ ބޭނުންތައް ފަސޭހައިން ހާސިލްކުރެވެން ނެތުމުން އުފެދޭ މަޖުބޫރުކަމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ގޯއްޗަކަށް ނުވަތަ ފްލެޓަކަށް އެދި އިންތިޒާރުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް، ރަސްމީ ނިޒާމުގެ ބޭރުން ލިބޭ ކޮންމެ “ޝޯޓްކަޓް” އަކީ ހިފަން ބޭނުންވާ ފަހު ވަސީލަތަކަށް ބަދަލުވެއެވެ. ސްކޭމް ކުރާ މީހުން ބޭނުން ހިފަނީ މި ބާގަނޑުގެއެވެ. އެމީހުން ދައްކާ ވާހަކަތަކަކީ ހަމައެކަނި ދޮގުތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޝިކާރައަކަށްވާ މީހާ އަޑުއަހަން އެންމެ ބޭނުންވާ، އޭނާގެ މުސްތަގުބަލާ ގުޅިފައިވާ ހުވަފެނީ ވާހަކަތަކެވެ.
އަނެއްކޮޅުން، ދިވެހި މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި “މަގާމުތަކަށާއި” “ސިޔާސީ ނުފޫޒަށް” ކުރެވޭ ކަނު އިތުބާރަކީ ވެސް މީގެ ބޮޑު ސަބަބެކެވެ. ސަރުކާރުގެ ބާރެއް ނުވަތަ އިސް މަގާމެއްގައި ހުންނަ މީހަކު ބުނާ ބުނުމަކީ، ގާނޫނީ އިމުން ބޭރުން ހިންގާ ކަމެއް ނަމަވެސް، އެއީ ޔަގީން އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ގަބޫލުކުރުމުގެ ނުބައި އާދަ އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ބޮޑެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ރަސްމީ އުސޫލުތަކާއި ލިޔެކިޔުންތަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް، ވަކިވަކި ފަރުދުންގެ ބަހަށް އިސްކަންދެވި، މަކަރުވެރިންގެ ދަލުގައި އޮޅެން މަގުފަހިވެއެވެ.
މިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް ހައްލަކީ ކޮބާ؟
މިފަދަ ސްކޭމްތަކުން މުޖުތަމައު ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ފަރުދީ ފެންވަރެއްގައާއި ނިޒާމީ ފެންވަރެއްގައި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ޖެހެއެވެ.
ފުރަތަމަ ކަމަކީ، ދައުލަތުގެ ހިދުމަތްތަކާއި، ހާއްސަކޮށް ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މަޝްރޫއުތައް ހިންގުމުގައި “ޑިޖިޓަލް ފުލް ޓްރާންސްޕޭރެންސީ” ނުވަތަ ފުރިހަމައަށް ދެފުށް ފެންނަ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމެވެ. ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްމެ އެމީހެއްގެ އެޕްލިކޭޝަން އޮތް ހިސާބާއި ޕޮއިންޓް ލިބުނު ގޮތް އޮންލައިން ޕޯޓަލްއެއް މެދުވެރިކޮށް ވަގުތުން ބަލައިލެވޭ ގޮތް ހެދުމުން، ވަކި މީހެއްގެ ނުފޫޒުން ފްލެޓް ހޯދައިދެވިދާނެ ކަމަށް ބުނާ ބުނުންތަކުގެ ބާރު ކެނޑިގެންދާނެއެވެ.
ދެވަނަ ކަމަކީ، ރަސްމީ އިދާރާތަކުން ހިންގާ އެއްވެސް މުއާމަލާތެއްގައި، އަމިއްލަ އެކައުންޓްތަކަށް ފައިސާ ޖަމާކުރުމާއި ކޭޝްކޮށް ފައިސާ ދިނުން ފަދަ ކަންކަން މަނާކޮށް، ހުރިހާ ޕޭމަންޓްތަކެއް ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ ގޭޓްވޭތަކުން އެކަނި ހިންގޭ ގޮތް ހެދުމެވެ. ފަރުދީ ފެންވަރުގައި އަހަރެމެން ވިސްނަންވީ، ކިތަންމެ ބޮޑު މަގާމެއްގައި ހުރި މީހަކު ނަމަވެސް، ރަސްމީ އޮފީސް މާހައުލުން ބޭރުން ނުވަތަ އަމިއްލަ ހައިސިއްޔަތުން ފައިސާއަށް އެދޭނަމަ އެއީ ބޮޑު ސްކޭމެއްކަން ގަބޫލުކޮށް، ވަގުތުން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ރިޕޯޓްކުރުމުގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމެވެ.
