ރާއްޖޭގައި ބޭރު ފައިސާ ނުވަތަ ޑޮލަރު ލިބުމުގެ ދަތިކަން ބޮޑުވެ، ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް މެދުވެރިކޮށް ވިޔަފާރިތަކުން ފޮނުވާ ޓެލެގްރާފިކް ޓްރާންސްފާ ނުވަތަ ޓީޓީތައް ޕްރޮސެސްވުން ލަސްވަމުންދާތީ ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިއްޖެއެވެ. މި މައްސަލައިގެ ސަބަބުން ރާއްޖެއިން ބޭރުން މުދާ ގެނައުމަށާއި، ބޭރުގެ ސަޕްލަޔަރުންނަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ގަޑިއަށް ނުދެއްކި، މުދާ ޝިޕްކުރުން ލަސްވުމާއި، ޕޯޓް ޑެމަރޭޖް ނުވަތަ ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި އިތުރު ހަރަދުތަކެއް ކުރަންޖެހުމުގެ ޝަކުވާ ވިޔަފާރިވެރިން ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ބައެއް ވިޔަފާރިތަކުން މިއީ ނުރަސްމީކޮށް ޑޮލަރު ލިމިޓްކުރުން ނުވަތަ ރޭޝަންކުރުމެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރި ނަމަވެސް، ބޭންކުން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި މިއީ ޑޮލަރު ދޫކުރުން ހުއްޓާލުން ނުވަތަ މަދުކުރުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މިއީ ހަމަހަމަކަމާއެކު އަދި ގާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ޑޮލަރު ބެހެމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އަޅާފައިވާ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ.

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްއިން މިހާރު ދަނީ ވިޔަފާރިތަކުން ހުށަހަޅާ ޓީޓީގެ އަދަދުތަކަކީ އެ ވިޔަފާރިއެއްގެ ހަގީގީ މާލީ ހާލަތާއި އަދި ޓެކްސް އިދާރާ، މީރާއަށް ދައްކާފައިވާ ހިސާބުތަކާ އެއްވަރުގެ އަދަދުތަކެއްތޯ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލައި ވެރިފައިކުރަމުންނެވެ. މިސާލަކަށް މަހެއްގެ މައްޗަށް ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ޑޮލަރު ގަތުމަށް ޓީޓީ ހުށަހަޅާ ކުންފުނިތަކަކީ އެ މިންވަރަށް ރާއްޖޭގެ ބާޒާރުގައި ވިޔަފާރިކޮށް ދިވެހި ރުފިޔާގެ އާމްދަނީ ހޯދާ ކުންފުނިތަކެއްތޯ ބޭންކުން ކަށަވަރުކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެއް ސަޕްލަޔަރަކަށް ކުދިކުދި އެތައް ޓީޓީއެއް ފޮނުވައިގެން ނަހަމަ ގޮތުގައި ޑޮލަރު ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، ބޭންކުން މިހާރު ދަނީ އެފަދަ ޓްރާންސެކްޝަންތައް އެއްކޮށްލައި، ނުވަތަ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިފަހައްޓައިގެން މުއާމަލާތްތަކުގެ ތަފްސީލު ހޯދަމުންނެވެ. ހަމައެއާއެކު، ސަރުކާރުން ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ޑޮލަރު ގަތުމަށް ޓީޓީ ހުށަހެޅޭނީ ހަމައެކަނި ބޭންކުގެ ރަސްމީ މަސައްކަތު ގަޑިތަކުގައެވެ.

މި ހަރުކަށި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އެންމެ ބޮޑު ތަކުލީފެއް އުފުލަންޖެހިފައިވަނީ ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ ކާބޯތަކެއްޗާއި، އިމާރާތްކުރުމުގެ ސާމާނާއި، އެހެނިހެން މުދާ އިމްޕޯޓްކުރާ ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށެވެ. ބޭންކަށް ބޭނުންވާ ލިޔެކިޔުންތައް ތައްޔާރުކުރުމާއި، އެ ތަކެތި ވެރިފައިކުރުމުގެ މަރުހަލާ ދިގުލައިގެންދާތީ، ބޭރުގެ ސަޕްލަޔަރުން މުދާ ފޮނުވުން މަޑުޖައްސާލައެވެ. ރާއްޖޭގެ ރަސްމީ ބާޒާރުގައި ޑޮލަރުގެ ރޭޓަކީ 15.42 ރުފިޔާ ނަމަވެސް، ކަޅު ބާޒާރުގައި ޑޮލަރުގެ އަގު ވަރަށް ބޮޑަށް އުފުލިފައިވުމުގެ ސަބަބުން، ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ބޭންކުގެ މި ލަސް ޕްރޮސެސްއަށް އިންތިޒާރުކުރުން ނޫން އިތުރު އިޚްތިޔާރެއް ނޯވެއެވެ.

މި މައްސަލައިގައި ބޭންކުގެ ދިފާއަކީ، ވިޔަފާރިތަކަށް އެހީތެރިވުމަށްޓަކައި ބޭންކުން ބޭރަށް ފޮނުވާ ޑޮލަރުގެ އަދަދު ފާއިތުވި އަހަރުތަކާ އަޅާބަލާއިރު ދެގުނައަށްވުރެ އިތުރުވެފައިވުމެވެ. ބޭންކުގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، 2023 ވަނަ އަހަރު މަހެއްގެ މައްޗަށް އެވްރެޖްކޮށް 15 މިލިއަން ޑޮލަރު ޓީޓީތަކަށް ދޫކުރިއިރު، މިދިޔަ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އެ އަދަދު ވަނީ މަހަކު 34 މިލިއަން ނުވަތަ 35 މިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް ޖެހިލާފައެވެ. ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، ބޭންކިންގ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ގައުމަށް ވަންނަ ޑޮލަރަށްވުރެ ބޭރަށްދާ ޑޮލަރުގެ އަދަދު ގިނަވުމުގެ ސަބަބުން، ތެލާއި ބޭހާއި، ކާބޯތަކެތި ފަދަ ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކަށާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކިޔަވާ ކުދިންނަށް ބޭނުންވާ ޑޮލަރު ރައްކާތެރިކުރުމަކީ މިވަގުތު އެޅުން މަޖުބޫރުވެފައިވާ ފިޔަވަޅެކެވެ. މި ދަތި ދަނޑިވަޅުގައި ވިޔަފާރިތަކުން ބައިނަލްއަގުވާމީ މުއާމަލާތްތައް ކުރުމަށްޓަކައި ކުރިއަށްވުރެ ގިނަ ލިޔެކިޔުންތައް ހުށަހަޅަންޖެހި، ގިނަ ވަގުތު އިންތިޒާރުކުރަން ވަނީ ޖެހިފައެވެ.