ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދު މިވަގުތު އޮތީ މާލީ ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފަދަ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގަށް އައި ބަދަލުތަކާއި، މެދުއިރުމަތީގެ މަނުޖެހުންތަކާ ގުޅިގެން ފަތުރުވެރިކަމަށް އައި ލޮޅުމުގެ ސަބަބުން ދައުލަތުގެ ރިޒާވް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މިފަދަ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ކުރާ ހަރަދުތައް ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދޭންޖެހިފައިވަނީ ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތައް ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމަށެވެ. ސިޔާސީ ބޭނުންތަކަށްޓަކައި، ހާއްސަކޮށް އިންތިހާބުތަކާ ދިމާކޮށް ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކަށް މުވައްޒަފުން ނެގުމަކީ ރާއްޖޭގައި ޒަމާނުއްސުރެ ހިނގަމުން އަންނަ، އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެފައިވާ ކަމެކެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކުންފުނިތަކުގެ ހަރަދު ބޮޑުވެ، މުޅި ދައުލަތަށް ވަނީ އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށްފައެވެ.

ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ޖުމްލަ މުވައްޒަފުންގެ އަދަދު 42,000 އަށްވުރެ ގިނައެވެ. މިއީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔާއަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ބުރައެކެވެ. މީގެ ތެރެއިން ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަންގައި އެކަނިވެސް 8,000 އެއްހާ މުވައްޒަފުން އެބަތިއްބެވެ. މި ކުންފުނީގެ އާމްދަނީން މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ނުދެވޭތީ، ސަރުކާރުން ކޮންމެ މަހަކު 2.59 މިލިއަން ޑޮލަރާއި 3.24 މިލިއަން ޑޮލަރާ ދެމެދުގެ އަދަދެއް ޚަރަދުކުރަންޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެމްޓީސީސީ ފަދަ ކުންފުނިތަކަށް އިންތިހާބުތަކާ ދިމާކޮށް އެއް މަސްދުވަސް ތެރޭގައި އެކަނިވެސް 1,185 އަށްވުރެ ގިނަ އާ މުވައްޒަފުން ވައްދާފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ. މިގޮތަށް ވައްދާފައިވާ ގިނަ މުވައްޒަފުންނަކީ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނެތް ނަމަވެސް، ހަމައެކަނި މުސާރަ ދިނުމަށް ބައިތިއްބާފައި ތިބޭ މުވައްޒަފުން ކަމަށް ކުންފުނިތަކުގެ މެނޭޖްމަންޓުން އެއްބަސްވެއެވެ.

މި މާލީ ތާށިކަމުން އަރައިގަތުމަށް، މިނިސްޓްރީ އޮފް ފައިނޭންސް އިން ވަނީ ޕްރައިވެޓައިޒޭޝަން އެންޑް ކޯޕަރަޓައިޒޭޝަން ބޯޑަށް ވަރުގަދަ އެންގުމެއް އަންގާފައެވެ. އެއީ ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކުގެ ހިންގާ ހަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ ގޮތުން މުވައްޒަފުންގެ އަދަދު 33 އިންސައްތަ އުނިކުރުމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މުވައްޒަފުން ނަގަންވާނީ ހަމައެކަނި މެރިޓަށް ބަލައިގެން ކަމަށްވެސް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. ނަމަވެސް ކުރިއަށް އޮތް 3 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިތުރުވެފައި ތިބި ހުރިހާ މުވައްޒަފުން އެއްކޮށް ވަކިކޮށް ނިންމާލުމަކީ އަމަލީ ގޮތުން ނާދިރު ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ ސަރުކާރުން މިކަން ކުރަމުންދަނީ އެއްފަހަރާ ގިނަ ބަޔަކު ވަޒީފާއިން ކަނޑާލުމުގެ ބަދަލުގައި، ފިޔަވަހިތަކަކަށް ބަހާލައިގެން، ޚާއްޞަ ޕްލޭންތަކެއްގެ ދަށުން ކަމަށްވާތީއެވެ.

މިހާރު އެޅެމުންދާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި އަމިއްލައަށް ވަޒީފާއިން ވަކިވުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލުން ހިމެނެއެވެ. ފެނަކަ ފަދަ ކުންފުނިތަކުން ވަނީ އަމިއްލައަށް ވަޒީފާއިން ވަކިވާ މުވައްޒަފުންނަށް 4 މަސްދުވަހުގެ މުސާރަ ދޭ ގޮތަށް ހުޅުވާލާފައެވެ. މި ސްކީމްގެ ދަށުން މިހާތަނަށް ފެނަކައިން އެކަނިވެސް 108 މުވައްޒަފަކު ވަނީ ވަކިވާން ހުށަހަޅާފައެވެ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަނުން ވެސް ވަނީ މިފަދަ ސްކީމެއް ފަށާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ވަޒީފާއިން ވަކިވާ މުވައްޒަފުން މަގުމަތިވިޔަނުދިނުމަށްޓަކައި، ރަހުނަކާ ނުލައި ސަރުކާރުގެ ލޯނު ސްކީމްތަކުގެ ދަށުން އަމިއްލަ ވިޔަފާރި ފެށުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމަށް ފައިނޭންސް މިނިސްޓްރީއާ ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރަމުންދެއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ކުންފުނިތަކުގެ ތެރެއިން ވަކިކުރާނީ ކޮން ބައެއްކަން ކަނޑައެޅުމަށް ޕްރައިވެޓައިޒޭޝަން ބޯޑުން ދަނީ ކުންފުނިތަކުގެ އޮނިގަނޑު ދިރާސާކުރަމުންނެވެ. އެތައް ހާސް މުވައްޒަފުންނެއްގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުންތަކަށް ބަދަލުއަންނައިރު، ގާނޫނީ އަދި އިދާރީ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތަކަށް 3 މަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ނަގާނެއެވެ.

ސިޔާސީ ބޭނުމަށް ނަގާފައިވާ މުވައްޒަފުން ވަކިކުރުމުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބާރަށް ފަށާފައެވެ. ނަމަވެސް، ޖުމްލަ 42,000 މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން 33 އިންސައްތަ،  ގާތްގަނޑަކަށް 14,000 އެއްހާ މުވައްޒަފުން މަދުކުރުމަކީ ބޮޑު ސިޔާސީ އަދި އިޖުތިމާއީ ލޮޅުމެއް އަތުވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށްވާތީ، މިކަން ކުރިއަށްދާނީ ރޭވުންތެރިކަމާއެކު ފިޔަވަހިތަކަކަށް ބަހާލައިގެން ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ވުމާއެކު، ކުރިއަށް އޮތް 3 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި އިސްލާހީ ބަދަލުތައް ފެށިގެން ބާރަށް ކުރިއަށްދިޔަ ނަމަވެސް، މުޅި ޕްރޮސެސް އެއްކޮށް ނިމުމަކަށް ގެނެވޭނެބާއެވެ.